Historie | Historie van Koudum |
 Al in de 9e eeuw komt Koudum voor in de registers van het klooster Werden in Duitsland als Kolwidun of Kolwidum. “Kol” betekent ‘hoogste punt’ en “widu” betekent ‘bos’. Samengevoegd betekent Kolwidum dus; het hoogste punt van het bos. Het dorp is gebouwd op en rond een stuwwal uit de ijstijd. Tot en met de 17e eeuw was een flink deel van de Koudumer bevolking, net als in de andere plaatsen van de Friese Zuidwesthoek, betrokken bij de koopvaardij. Vanaf de 18e eeuw verplaatste de koopvaardijactiviteit zich meer en meer naar het westen van het land. Mensen trokken weg uit Koudum, zij die bleven schakelden gaandeweg over op de landbouw en aanverwante bedrijvigheid. Aan de beschutte zuid- en oostkant van Koudum is de grondsoort zand, waarop zich in de loop der eeuwen een vruchtbare humuslaag heeft gevormd. Door de beschutte ligging en het “zwarte zand” leent dit deel van de Koudumer bult zich uitermate goed voor de tuinbouw. Vanaf de tweede helft van de 19e eeuw kwam de tuinbouw goed tot ontwikkeling. In de gloriejaren had Koudum een eigen veilinggebouw en werden de sperziebonen, bloemkool en andere groenten tot ver in Nederland aan de man gebracht. Hieraan dankt de Koudumer bevolking haar schimpnaam: ‘Koudumer Beantsjes’.Koudum ligt midden in een veeteeltgebied, waarbij het dorp regionaal fungeert als centrum voor de aanschaf van bijna alle noodzakelijke agrarische artikelen. Momenteel heeft Koudum ± 2750 inwoners en is vooral bekend vanwege de vele recreatiemogelijkheden op en rond het water. Koudum ligt centraal in de Friese Zuidwesthoek tussen de Fluessen en de Morra en nabij de IJsselmeerkust en de Gaasterlandse bossen. Koudum vervult een centrale functie in de regio op gebied van onderwijs, dienstverlening, detailhandel, sport en recreatie. De neergang van Koudum in de jaren 1984-1987  In de jaren tachtig raakte het dorp Koudum op vele wijze het spoor bijster. Door een gemeentelijke herindeling in 1984 verloor het dorp de status van hoofdplaats aan Workum.De gevolgen waren duidelijk merkbaar. Het gemeentehuis ging dicht, de mensen trokken weg omdat er niet meer voldoende werkgelegenheid was, de middenstand vertoonde naargeestige trekken van verval, veel leegstaande huizen, er was geen vraag meer naar nieuwbouwgrond, kortom Koudum stond aan de rand van de afgrond. In 1987 kwam een aantal mensen bij elkaar om de probleemsituatie van het dorp in kaart te brengen. Het dorp was meer dood dan levend, alles en iedereen was negatief, investeringen waren niet mogelijk, banken adviseerden negatief, de middenstand stond zwaar onder druk en vele voorzieningen leken te worden gesaneerd. Een aantal van deze groep dorpsvernieuwers is later verder gegaan onder de naam Stichting Trochgean, ‘doorgaan’ met als motto: “een dorp dat leeft, bouwt aan zijn toekomst”. Deze stichting Trochgean heeft in de negentiger jaren gronden aangekocht langs de buitenrand van Koudum met alle persoonlijke financiële risico’s van dien. Dit lef wordt beloond, in 1994 kon worden gestart met de bouw van het Morraplan. Resultaat: een luxe nieuwbouwwijk aan het water bestaande uit 130 woningen, recreatief en permanent. De stichting Trochgean maakte de grond bouwrijp en verkocht die daarna aan een projectontwikkelaar. De winst werd gereserveerd voor andere investeringen in het dorp. Inmiddels staat de stichting al lang niet meer alleen. Vanaf het moment dat de bewoners er weer in gingen geloven doet het hele dorp mee. Vrijwilligers, verenigd in dorpsbelangen, ondernemers vereniging, wooncorporatie, gemeente, provincie en Europa doen allemaal mee aan een totale opwaardering van het dorp en de regio. Het mooie is dat alle partijen op één niveau met elkaar communiceren en opereren.  De nieuwe ontwikkeling van Koudum is na vele beraadslagingen, struikelen en opnieuw beginnen halverwege de jaren negentig volop in beweging. Morraplan, herinrichting centrumplan, behoud voortgezet onderwijs in combinatie met de lokale omroep, bibliotheek, jeugdsoos en muziekschool, nieuwe invulling voor vele leegkomende panden.Uiteindelijk is het resultaat dat het dorp weer leefbaar is geworden. Mensen geloven en investeren weer in het dorp en dat alles is te danken aan een flink stukje lef vanuit de bevolking in samenwerking met gemeente en provincie op basis van een gedragen visieplan voor de toekomst. |
